Αλφρέντο Μπρίλεμπουργκ_Reactivate Athens/ 101 ιδέες

Πηγή: Νίκος Τσίρος/Studio ΔΟΛ

 

Ο Aλφρέντο Mπρίλεμπουργκ είναι ένας εξαιρετικός πωλητής. Το ξέρει πολύ καλά και το παραδέχεται κι ο ίδιος. Μόνο που στην Αθήνα, αστειεύεται, φοβάται μήπως του συμβεί ο «θάνατος του εμποράκου». Ξέρει ότι, προτού χρειαστεί να επιστρατεύσει την επιστημονική του ιδιότητα ως αρχιτέκτονας, πρέπει να ανυψώσει το ηθικό μιας πόλης που δείχνει να έχει παραιτηθεί. Μιλάει σαν αστικός ψυχολόγος. «Προσπαθώ να μεταδώσω έναν ιό ενθουσιασμού, ελπίδας και δυνατότητας. Λέω συνεχώς "μη νιώθετε ένοχοι χωρίς αποδείξεις. Μην αποδέχεστε ότι η πόλη είναι νεκρή. Μη μισείτε τον εαυτό σας. Μη μοιάζετε με εκείνους που τους παράτησε η κοπέλα τους και νομίζουν ότι δεν θα την αντικαταστήσουν ποτέ"».

Δεν χρειάζεται να πείσει για το ποιος είναι, το βιογραφικό του κάνει μεγαλοπρεπώς τις συστάσεις. Ιδρυτής του Urban Think Tank (U-TT), μιας πολυβραβευμένης επιστημονικής ομάδας που αντιμετωπίζει με επαναστατικές ιδέες τα προβλήματα των σύγχρονων πόλεων (με ειδίκευση σε προβληματικές καταστάσεις), καθηγητής της Σχολής Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας του Πολυτεχνείου ETH της Ζυρίχης, κάτοχος Χρυσού Λέοντος στην περυσινή Μπιενάλε της Βενετίας, όπου παρουσίασε με τους συνεργάτες του την περίφημη δουλειά του στον Πύργο του Δαβίδ - έναν ημιτελή ουρανοξύστη 45 ορόφων στο Καράκας που βρισκόταν υπό κατάληψη και υπό την επίβλεψή του έδωσε λύση στο πρόβλημα στέγασης 700 οικογενειών και 2.500 ανθρώπων… ακόμη κι αν δεν έχει παντού τζάμια (για τους φανατικούς των τηλεοπτικών σειρών, εκεί γυρίστηκαν και κάποιες σκηνές του δημοφιλούς «Homeland»).

Οι ιδέες για μια νέα Αθήνα

«Ερχομαι στην Αθήνα εδώ και 30 χρόνια, υπάρχει μια φωτογραφία μου στον Παρθενώνα απ' όταν ήμουν ακόμη φοιτητής. Πριν από δύο-τρία χρόνια είχα έρθει ξανά για ένα συνέδριο και είδα την κρίση. Σκέφτηκα ότι δεν είναι και τόσο χάλια τα πράγματα. Ξέρετε, έχω δουλέψει στο Αμμάν της Ιορδανίας, στο Καράκας, που είναι σε κρίση από το 1998, στο Σάο Πάολο με τις ατέλειωτες φαβέλες. Οι δομές εδώ είναι πολύ καλύτερες». Το Ιδρυμα Ωνάση, που χορήγησε και ολοκλήρωσε το πρόγραμμα ReΤhink Athens (λανθασμένα απλοποιημένο ως «η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου»), αποφάσισε να χρηματοδοτήσει και μια ερευνητική δράση που θα το υποστηρίξει. Ο Μπρίλεμπουργκ, λοιπόν, σχημάτισε μια ομάδα 30 ατόμων που δουλεύουν σε Ελλάδα και Ζυρίχη για να φτιάξουν έναν οδηγό 101 ιδεών επανενεργοποίησης του κέντρου της Αθήνας, μια προϋπόθεση απαραίτητη για να προκύψουν οι όποιες πολεοδομικές αλλαγές.

Στο σημείο αυτό είναι αναγκαία μια διευκρίνιση. Ο Μπρίλεμπουργκ δεν έρχεται να χτίσει στην Αθήνα. Γι' αυτό και τονίζει συνεχώς μια νέα διάσταση του αρχιτέκτονα, εκείνη που τον θέλει να παίζει τον ρόλο «της κόλλας που εγγυάται την κοινωνική συνοχή των σύγχρονων πόλεων». Μια ειδοποιός διαφορά σε σχέση με την τρέχουσα αντίληψη μιας πόλης, της Αθήνας, που είναι ίσως ακόμη ζαλισμένη από το hangover των αρχιτεκτονικών παρεμβάσεων ως τροπαίων μεγαλείου κι ανάπτυξης. Από το 2004 και τις γέφυρες του Καλατράβα δεν έχουν περάσει καν δέκα χρόνια.

«Το πολιτικό πρόβλημα»

Ο Μπρίλεμπουργκ παρομοιάζει συνεχώς το πρότζεκτ των 101 ιδεών με το ινδικό πιάτο «τάλι», όπου επιλέγεις μόνος σου τον συνδυασμό των διαθέσιμων συστατικών. «Εγώ είμαι ο σερβιτόρος, εσείς θα φτιάξετε την πόλη σας, εσείς θα επιλέξετε πως θα ζείτε σύμφωνα με τις ανάγκες σας». Αυτή τη στιγμή το πρόγραμμα καλεί τους Αθηναίους να αλληλεπιδράσουν συμπληρώνοντας ειδικό ερωτηματολόγιο (διαθέσιμο στο http://www.reactivate-athens.com/), καταθέτοντας τις δικές τους ιδέες. «Μετράμε τη "θερμοκρασία" της πόλης και προσπαθούμε να καταλάβουμε τις αξίες της, ακόμη και αν η γραμμή μεταξύ του παραπόνου και της ιδέας είναι λεπτή», λέει ο Μάικλ Κοντέντο, το ένα δεξί του χέρι, η «ήρεμη δύναμη». Η Λίντσεϊ Σέρμαν, η άλλη έμπιστή του, συμπληρώνει: «Οι αρχιτέκτονες συγκροτούν πλέον μια στρατιά διανοητών που πρέπει να αλληλεπιδρούν με τις πόλεις και όχι απλώς να εκθέτουν».

Στον κόσμο των επιχειρήσεων υπάρχει ο όρος «ανάλυση SWOT». Είναι το πρώτο πράγμα που κάνουν οι μάνατζερ προκειμένου να «διαβάσουν» μια αγορά προτού εισέλθουν σε αυτή ή για να καταλάβουν ένα πρόβλημα προτού το λύσουν. Του ζητάμε, αφού το ίδιο συμβουλευτικός είναι ο ρόλος του, να κάνει το ίδιο με την Αθήνα, εντοπίζοντας «δυνάμεις και αδυναμίες, ευκαιρίες, απειλές».

«Εδώ το πρόβλημα είναι πολιτικό. Οπως στο Καράκας ή στην Πόλη του Μεξικού, η Αθήνα διοικείται από μια ελίτ που δεν δέχεται να μειώσει τα κέρδη της παραχωρώντας ένα ποσοστό τους για κοινωνική (επαν)επένδυση. Ετσι, όμως, χάνεται το όραμα και κινδυνεύετε να τα χάσετε όλα, παραδομένοι στον εξτρεμισμό. Αρα, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι τελικά το πρόβλημα είναι και οι άνθρωποι, ως στοιχείο υποδομής. Πάρτε ως παράδειγμα τον Πύργο του Δαβίδ. Δεν έχει σημασία πώς φαίνεται, αλλά τι γίνεται μέσα. Πρέπει, λοιπόν, να βοηθήσουμε τους πολίτες να κωδικοποιήσουν τις λειτουργίες των κτιρίων, ακόμη και το χρώμα τους μπορεί να παίξει ρόλο σε αυτό. Πρέπει να μάθουμε να διαβάζουμε την πόλη».

Ενα Σέντραλ Παρκ στη χρεοκοπημένη Αθήνα;

Ο Μπρίλεμπουργκ είναι ιδεαλιστής, αλλά δεν πιστεύει στις ιδεολογίες. Ή, μάλλον, προτάσσει την επιστήμη. Και δεν ξεφεύγει ποτέ από τη βάση ενός, αμερικανικού τύπου, πρακτικού ρεαλισμού σχετικά με τον στόχο του. «Ο στόχος δεν είναι ακριβώς αισθητικός. Δεν είμαστε εδώ για να κάνουμε κατ' ανάγκην πιο όμορφη την πόλη, αλλά πιο λειτουργική. Και κυρίως, ικανή να παράσχει δωρεάν (ή τουλάχιστον πολύ οικονομικές) υπηρεσίες. Λέμε όλοι για το νεοϋορκέζικο Σέντραλ Παρκ «Τι ωραίο που είναι», «Πόσο δίνει άλλη αστική διάσταση» και λοιπά, θεωρώντας δεδομένο ότι στην έκτασή του μπορείς να περπατήσεις, να παίξεις μπάσκετ, να κάνεις παγοδρομίες, να παρακολουθήσεις συναυλίες δωρεάν. Μην το ξεχνάμε αυτό. Σε μια πόλη που παρέχει τέτοιες δυνατότητες, τα παιδιά δεν κάθονται μπροστά στην τηλεόραση παχαίνοντας». Για την ακρίβεια, συμφωνούμε γελώντας, τα Αμερικανάκια το κάνουν αυτό. Το μήνυμά του είναι ξεκάθαρο όμως.

«Το πρώτο βήμα είναι να αποδεχθούμε ότι η πόλη έχει χρεοκοπήσει σε κάποια σημεία. Γι' αυτό κι εμείς τοποθετήσαμε την έδρα του Reactivate Athens, το εργαστήριο ανταλλαγής ιδεών έρευνας και σχεδιασμού, στην καρδιά του προβλήματος. Στη συμβολή των οδών Αθηνάς και Λυκούργου (σ.σ.: ανοικτά για το κοινό καθημερινά, 12.00-16.00)». Επιμένει στην αποδοχή τού σήμερα, παίζοντας συνεχώς τον ρόλο του αστικού ψυχαναλυτή. «Δεν μπορεί να παριστάνουμε ότι δεν βλέπουμε πως οι μετανάστες ζουν σαν τα σκυλιά στα υπόγεια της Κυψέλης, όπως ο Τσάβες, που έκανε ότι δεν έβλεπε τους άστεγους στην πατρίδα μου. Και δεν μπορούμε, επίσης, να ισχυριστούμε ότι θα βελτιώσουμε όλα τα κομμάτια της πόλης. Αν τοποθετήσουμε, όμως, κάποιους «φάρους» (κέντρα υγείας και φροντίδας, βιβλιοθήκες κτλ.), μπορεί να ανοίξει ένα μονοπάτι που θα δώσει ελπίδα. Για παράδειγμα, δεν είμαστε κοινωνικοί λειτουργοί, αλλά τα συσσίτια δεν μπορούν να οργανώνονται σε έναν χώρο που δεν έχει οροφή ή, έστω, ένα κάθισμα. Από το σημείο αυτό ξεκινά ο ρόλος του σχεδίου, που είναι να δώσει λύσεις χωρίς κόστος, οι οποίες θα ταιριάζουν με τους ρυθμούς της πόλης».

Η θεωρία των δύο πόλεων

Η κουβέντα πάει από μόνη της στην ελληνική πραγματικότητα. Πολιτικά, ο Μπρίλεμπουργκ είναι πραγματιστής. Στην πρώτη δημόσια ομιλία του στην Αθήνα είχε πει ότι «η Δεξιά πρέπει να καταλάβει πως κάποια πράγματα απλώς δεν γίνονται χωρίς το κράτος και η Αριστερά ότι κάποια άλλα ρυθμίζονται καλύτερα από την αγορά». Πώς μπορεί, όμως, ακόμη κι αν έχει ένα ισχυρό ίδρυμα από πίσω του, να προχωρήσει η πρωτοβουλία του σε μια πόλη που μπορεί να έχει διαφορετικό δήμαρχο (από εκείνον που τον στηρίζει) σε λίγους μήνες; Σε μια πολιτική κουλτούρα που συνήθως ο επόμενος διαλύει ό,τι έχτισε ο προηγούμενος; Κι άντε να του εξηγήσεις ότι η πόλωση της κεντρικής πολιτικής σκηνής φιλτράρει ακόμη και τις αστικές παρεμβάσεις μέσα από τη «θεωρία των δύο άκρων».

«Eχετε δίκιο, υπάρχουν όλα αυτά, τα βλέπω. Στόχος μου είναι να δημιουργηθεί μια αστική γραμμή παραγωγής, ένα Πανεπιστήμιο για την Πόλη, όπως έλεγε ο γάλλος κοινωνιολόγος Λεφέβρ, στο οποίο θα συμμετέχουν οι εκλεκτοί - τα ιδρύματα, τα πανεπιστήμια, οι διανοητές, οι επιστήμονες. Και οι 101 ιδέες που θα παραδώσουμε ας αποτελέσουν τον οδηγό για να ξεκινήσει η συζήτηση μεταξύ τους. Κι αυτή συζήτηση θα οδηγήσει σε πιο εξελιγμένες ιδέες, τόσο κοινωνικά νομιμοποιημένες, που οι πολιτικοί δεν θα μπορούν να τις αγνοήσουν. Απλώς θα τους βάλουμε τελευταίους στο κόλπο. Οχι όλους, μόνο όσους έχουν στ' αλήθεια επαφή με την πόλη». Φέρνει, μάλιστα, ένα πολύ ιντριγκαδόρικο παράδειγμα. Το Βερολίνο, που το έκανε υποδειγματικά μετά την πτώση του Τείχους. «Ας θεωρήσουμε και την Αθήνα διαιρεμένη, λοιπόν, κι ας την ενώσουμε ξανά», είναι το σύνθημά του. «Μόνο μη συνεχίζετε να νομίζετε ότι είστε σαν τους Γερμανούς, όπως κάνατε πριν από την οικονομική κρίση».

 

Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από εδώ.

Το Φανταστικό Μουσείο

     Επειδή κατά το 4^ο έτος περί του μουσείου πολύς λόγος γίνεται και κάποιες φορές αφήνει στίγματα και κουσούρια Το Φανταστικό Μουσείο.

  Δεν είναι τυχαία η έννοια του Φανταστικού Μουσείου, την οποία ζητάν οι καθηγητές να εκπονήσουμε μια εργασία στα πλαίσια του μαθήματος Αρχιτεκτονική Οργάνωση Χώρων και Μικροπεριβάλλοντος ΙΙΙ.

   Το Φανταστικό μουσείο το εισάγει ως έννοια στο βιβλίο του «Το Φανταστικό Μουσείο» ο Andre Malraux, συγγραφέας και θεωρητικός της Τέχνης. Κατά τον Malraux η Φωτογραφία δύναται να δημιουργήσει πολλαπλά φωτογραφικά αντίτυπα έργων τέχνης καθιστώντας τα προσβάσιμα σε ευρύ κοινό ακυρώνοντας την χωρική έννοια και χρήση των χώρων για τα οποία αρχικά προορίζονταν Επαύλεις, Ανάκτορα, Κήποι και τελευταία τα μουσεία. Συνεπώς μουσείο θα μπορούσε να γίνει, εάν θέλουμε να γίνουμε πολύ προκλητικοί, ένα φωτογραφικό λεύκωμα στο τραπέζι του σαλονιού μας[1], ένα ηλεκτρονικό site στην οθόνη του υπολογιστή μας.[2]

     Παράλληλα γίνεται και μια αλλαγή. Το έργο τέχνης πλέον προορίζεται για το μουσείο. Η μοντέρνα τέχνη γίνεται αυτοαναφορική δημιουργείται για τον χώρο έκθεσης, το μουσείο. Δημιουργείται για να εκτεθεί για να παρουσιαστεί, να προβοκαρει και να κριτικαριστεί. Όπως θα πει και ο Maurice Blanchot «Το φανταστικό μουσείο δεν είναι απλώς σύγχρονο της μοντέρνας τέχνης και μέσο για την ανακάλυψή της, είναι το ίδιο έργο αυτής της τέχνης, κάποιος θα μπορούσε να πει το αριστούργημα της, αλλά ταυτόχρονα και κατά κάποιο ημιαποκαλυπτόμενο τρόπο η αποζημίωση της» (Blanchot, 1997, p. 17).

    Γενικότερα το θέμα επηρεάζει πολλούς. Αναφορά βρίσκουμε και στον Ο. Ελύτη στην συλλογή κειμένων του «Εν λευκώ».

Βιβλιογραφία

Malraux, Andre (2007) Το Φανταστικό Μουσείο, μτφρ. Νίκος Ηλιάδης, Πλέθρον

Blanchot, Maurice (1997). The Museum, Art and Time. Stanford University Press

Ελύτης, Οδυσσέας (1992). Εν Λευκώ. Ίκαρος

The Google Art Project: www.googleartproject.com

---

[1] Ας αναρωτηθούμε πότε ήταν η τελευταία φορά που βρεθήκαμε σε έκθεση μουσείου και δεν συνοδευόταν από το ανάλογο βιβλίο στο ενημερωμένο κατάστημα.

[2] www.googleartproject.com

Archicine: Η αρχιτεκτονική στο σινεμά… illustrated

Διαβάστε το άρθρο του Ηλία Φραγκούλη από το Free Cinema, όπου ο Ιταλός αρχιτέκτονας Federico Babina εικονογραφεί στο project του Archi-cine τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αρχιτεκτονικής από κινηματογραφικές ταινίες.

Περισσότερα: http://freecinema.gr/archicine-illustrations-of-architecture-in-film/

by T_modernist

Μια μακέτα για το "Miss Violence"

Όταν η μακέτα φεύγει από τα χέρια του Αρχιτέκτονα και καταλήγει στα χέρια ενός σκηνοθέτη ο οποίος την προσαρμόζει στα δικές του ανάγκες και στήνει σε αυτήν το σκηνικό ενός δράματος. Εργαλείο σύνθεσης για όλες τις περιπτώσεις.

Όταν η αρχιτεκτονική σκέψη και οπτική προσαρμόζεται και μεταλάσσεται για να καλύψει τις ανάγκες μιας ταινίας που διακρίνεται στο Φεστιβάλ της Βενετίας.

Περισσότερα: http://freecinema.gr/specials/enter-miss-violence/

O Renzo Piano και ο Διογένης

"Διογένης" ονομάζεται το τελευταίο project που ανέλαβε ο Renzo Piano και το Renzo Piano Building Workshop, δημιουργώντας μία μινιμαλιστική κατοικία, 5, 50 συνολικά τμ, για λογαριασμό της ελβετικής εταιρίας Vitra.

Η κατοικία διαθέτει τις απολύτως απαραίτητες παροχές, δηλαδή κρεβάτι, τραπέζι και μία καρέκλα, ενώ ο ίδιος ο Piano αναφέρει πως η κατασκευή του έργου ήταν κάτι το οποίο ονειρευόταν από τα φοιτητικά του χρόνια. Το ύψος της κατασκευής είναι 2,3 μ ενώ ζυγίζει 1,2 τόνους.

To concept του Διογένη εκφράζεται ως ένας χώρος απομόνωσης όπου κάποιος επιλέγει εθελοντικά να χρησιμοποιήσει, και όχι μία αναγκαία κατοίκηση. Η κατασκευή είναι με τέτοιο τρόπο σχεδιασμένη, ώστε να μπορεί να μεταφερθεί και χρησιμοποιηθεί σε διάφορες κλιματικές συνθήκες και λειτουργεί ανεξάρτητα από τις υποδομές της εκάστοτε περιοχής, καθώς διαθέτει δικό της σύστημα παροχής νερού και ρεύματος.

Για περισσότερες πληροφορίες: 

http://www.vitra.com/en-hu/magazine/details/diogene

Σε τελική φάση η «Αυλή των Θαυμάτων»

Σε συνέχεια της ανάρτησης που είχαμε δημοσιεύσει παλιότερα, αναδημοσιεύουμε το άρθρο της εφημερίδας Καθημερινή, με τα νέα σχετικά με το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και την Αυλή των Θαυμάτων.

"Την αρχαία Αθήνα την ξέρουμε. Τη σύγχρονη Αθήνα τη ζούμε. Τη νεοκλασική Αθήνα των αρχών του περασμένου αιώνα μπορούμε να τη φανταστούμε μέσα από τη διασωθείσα νησίδα της Πλάκας και τα σκόρπια οικοδομικά σπαράγματα που επιβίωσαν της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης. Αλλά την προεπαναστατική Αθήνα; Τη μεταβατική Αθήνα από την οθωμανική κυριαρχία στην άγουρη πρωτεύουσα των 10.000 ψυχών;

Αυτή περίπου δεν υπάρχει. Ελάχιστα τα ίχνη. Ανάμεσά τους, η μοναδική περίπτωση του οικοδομικού τετραγώνου που περικλείεται από τις οδούς Αρεως, Αδριανού, Βρυσακίου και Κλάδου σε απόσταση δύο λεπτών με τα πόδια από την πλατεία Μοναστηρακίου. Δεκαέξι κτίσματα με ιστορία αιώνων συγκροτούν έναν μοναδικό, συναρπαστικό πυρήνα της Αθήνας των αρχών του 19ου αιώνα, καθώς δεν μιλάμε για μεμονωμένα, ασύνδετα μεταξύ τους κτίρια, αλλά για μια χαρακτηριστική γειτονιά εκείνης της εποχής από την οποία δυστυχώς κληρονομήσαμε ελάχιστα και εντελώς αποσπασματικά στοιχεία. Αυτή η γειτονιά θα ενταχθεί από το 2015 στη ζωή της σύγχρονης πόλης ως έδρα του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης. Η πρώτη φάση των έργων που αφορούσε τον καθαρισμό του χώρου και των ερειπίων ολοκληρώθηκε, ενώ ο εργολάβος της δεύτερης με αντικείμενο την αποκατάσταση των κτιρίων είναι έτοιμος να πιάσει δουλειά. Οι εργασίες θα διαρκέσουν δύο χρόνια.
Η πρόθεση τόσο των αρμόδιων αρχαιολόγων του υπουργείου Πολιτισμού όσο και των μελετητών (πρόκειται για τον Γιάννη Βεντουράκη και τον Παναγιώτη Ταβανιώτη του γνωστού αρχιτεκτονικού γραφείου «Betaplan») ήταν να μη «μουσειοποιηθεί» αυτό το τόσο σπάνιο κομμάτι αθηναϊκής ιστορίας. Αντίθετα, ο χώρος με την αυθεντική πλακόστρωση και τη χαρακτηριστική μουριά στο κέντρο της θα παραμένει ανοιχτός και εκτός του συμβατικού ωραρίου του μουσείο. Οι επισκέπτες θα μπορούν ελεύθερα να ξεκουράζονται στις μεταλλικές καρέκλες που θα υπάρχουν στη διάθεσή τους ακόμα κι αν δεν θέλουν να δουν το μουσείο.

Επίκεντρο της λεγόμενης «Αυλής των Θαυμάτων» ήταν η οικία Χωματιανού-Λογοθέτη, μιας από τις σημαντικότερες αθηναϊκές οικογένειες την περίοδο της Τουρκοκρατίας με ρίζες στο Βυζάντιο. Εκτός από την πύλη που οδηγούσε στην κεντρική λιθόστρωτη αυλή, διασώζονται ακόμα μια τοξωτή εσοχή με τη βρύση δίπλα της, μια λίθινη σκάλα, ένα καμαροσκεπές κατώι προσαρμοσμένο σε νεότερη οικία και το πηγάδι της κεντρικής αυλής. Ο Αγιος Ελισαίος ήταν η εκκλησία της οικογένειας. Εδώ έψαλλαν ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και ο εξάδελφός του Αλέξανδρος Μωραϊτίδης. Στην πραγματικότητα επιβιώνουν ολόκληρα ή στοιχεία οικιστικών χώρων (σπίτια, αρχοντικά), χώροι λατρείας και κοινωνικών εκδηλώσεων (εκκλησίες, πλατείες) και χώροι οικονομικής και εμπορικής δραστηριότητας (μαγαζιά, παλαιοπωλεία).

Το σύνολο, σε δύο επίπεδα, είναι συναρπαστικό. Στη μελέτη δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση του κελύφους και του περιγράμματος των κτισμάτων, και με την αποκατάσταση του συγκροτήματος προβάλλεται η ιδιαιτερότητα της ρυμοτομίας του τετραγώνου που συνδέεται με την έννοια της «γειτονιάς» της παλιάς Αθήνας. Στις νεότερες κατασκευές συγκαταλέγεται η οικία Δραγούμη στην οδό Κλάδου 8 που οικοδομήθηκε το 1835, για λογαριασμό του Νικολάου Μ. Δραγούμη (1809-1879). Το έργο έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική 20072013» (ΕΣΠΑ) με συνολικό προϋπολογισμό 12.060.647 ευρώ.

Σανταντέρ: Μία «έξυπνη» πόλη

Το Σανταντέρ κατάφερε κάτι που πόλεις σε όλο τον κόσμο έχουν ως στόχο εδώ και χρόνια. Το Άμστερνταμ, το Ντουμπάι, το Μπέρμιγχαμ, η Βαρκελώνη, το Ελσίνκι, το Σαν Ντιέγκο, η Στοκχόλμη, η Βιέννη, η Γιοκοχάμα είναι κάποιες από τις πόλεις που επιθυμούν να μετατραπούν κάποια στιγμή σε «έξυπνες» πόλεις.

Παρά την επιθυμία τους, κανείς από τους υπεύθυνους αυτών των πόλεων δεν έχει καταφέρει να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο θα επιτύχουν το στόχο τους. Καθένας, μάλιστα, προτείνει διαφορετικό τρόπο προσέγγισης του θέματος, παρά τα πολλά συνέδρια που έχουν γίνει για αυτό τον σκοπό.

Το μόνο πράγμα στο οποίο συμφωνούν είναι ότι οι «έξυπνες» πόλεις θα λειτουργούν με αισθητήρες, υπολογιστές και  smartphones και θα εφαρμόζουν νέες μορφές δημοτικής διακυβέρνησης, κάνοντας τις γραφειοκρατικές διαδικασίες πιο διαφανείς και πιο ευέλικτες από ποτέ.  Γενικότερα, αναμένεται να αναβαθμιστεί κατά πολύ το επίπεδο ζωής των κατοίκων.

Αυτό ακριβώς κατάφερε ένα λιμάνι στις Ατλαντικές ακτές της Ισπανίας. Παρά την, όχι και τόσο μεγάλη οικονομική του επιφάνεια, το Σανταντέρ είναι ήδη αρκετά «έξυπνο». «Αυτό είναι το μέλλον», δηλώνει περήφανος ο 42χρονος δήμαρχος της πόλης, Ινίγκο ντε λα Σέρνα. «Δεν είναι επιλογή, είναι υποχρεωτικό», συμπληρώνει στο Spiegel, τονίζοντας ότι κάθε μεγάλη πόλη αργά ή γρήγορα θα πρέπει να κάνει το ίδιο.

Τον τελευταίο καιρό εκπρόσωποι τεχνολογικών κολοσσών, όπως της Google, της Microsoft  και της IBM, καθώς και αντιπροσωπείες από την Κίνα και την Ιαπωνία καταφθάνουν στην πόλη. Βλέπουν το Σανταντέρ σαν ένα τεράστιο ζωντανό εργαστήριο, που αποτελεί ιδανικό τόπο εφαρμογής των νέων τεχνολογιών, καθώς με πληθυσμό 180.000 κατοίκους, δεν είναι ούτε πολύ μεγάλη ούτε πολύ μικρή για ένα τέτοιο πείραμα.

Ο 48χρονος Λουίζ Μουνιόζ είναι ένας καθηγητής πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Καντάμπρια, ο οποίος έλαβε επιχορήγηση της τάξεως των 9 εκ. ευρώ από την ΕΕ για να κάνει αυτή την «έξυπνη» πόλη πραγματικότητα. Ο Μουνιόζ τοποθέτησε 10.000 αισθητήρες στο κέντρο του Σανταντέρ, σε μια περιοχή 6 τ.χλμ. Οι αισθητήρες είναι κρυμμένοι σε μικρά γκρι κουτιά που βρίσκονται σε φώτα του δρόμου, στύλους και τοίχους κτιρίων.

Αυτοί οι αισθητήρες λειτουργούν όλο το 24ωρο, μετρώντας απλά οτιδήποτε μπορεί να μετρηθεί: το φως, την πίεση, τη θερμοκρασία, την υγρασία, ακόμα και την κίνηση των ανθρώπων και των αμαξιών. Κάθε λίγα λεπτά στέλνουν τα δεδομένα που έχουν συλλέξει στο εργαστήριο του Μουνιόζ στο πανεπιστήμιο, στο οποίο συγκεντρώνονται δεδομένα από όλη την πόλη.

Το κάθε λεωφορείο μεταδίδει τη θέση του, την ταχύτητά του, δεδομένα από το περιβάλλον του, όπως τα επίπεδα της μόλυνσης του αέρα στην περιοχή που βρίσκεται. Το ίδιο κάνουν τα ταξί και τα περιπολικά. Ακόμα και οι πολίτες μπορούν να μετατραπούν σε ανθρώπινους αισθητήρες, κατεβάζοντας μία εφαρμογή στο κινητό τους τηλέφωνο, με την προϋπόθεση αυτό να έχει GPS.

Ένα κεντρικό κομπιούτερ συγκεντρώνει τα δεδομένα και τα τοποθετεί σε μια γενικότερη εικόνα, η οποία ανανεώνεται συνεχώς. Το Σανταντέρ αποτελεί μια ψηφιακή πόλη, στην οποία τα πάντα καταγράφονται. Το σύστημα γνωρίζει ακριβώς που υπάρχει μποτιλιάρισμα και που ο αέρας δεν είναι καλός. Ο Μουνιόζ μπορεί να παρατηρήσει σε πραγματικό χρόνο, πως μπορεί ένα τρακάρισμα να επηρεάσει την κίνηση σε ολόκληρη την πόλη, τονίζει το Spiegel.

Το σύστημα αυτό φροντίζει και για τα φώτα των δρόμων. Ενημερώνει που χρειάζεται να αντικατασταθούν οι λάμπες, ενώ μπορεί να χαμηλώσει τον φωτισμό σε περίπτωση πανσελήνου ή να τον δυναμώσει μια βροχερή μέρα.

Σύντομα, αισθητήρες θα ελέγχουν και το πότισμα των δημόσιων πάρκων, ώστε να μη σπαταλιέται παραπανίσιο νερό, ενώ οι οδοκαθαριστές θα γλιτώνουν τις περιττές διαδρομές καθώς αισθητήρες θα τους ενημερώνουν για το ποιοι κάδοι χρειάζονται άδειασμα.

Αυτό που κάνει πραγματικά πρωτοποριακή την πόλη του Σανταντέρ είναι συμμετοχή των κατοίκων του. Η εφαρμογή «Pulse of the City» για iPhone, κάνει εφικτή τη άμεση σύνδεση των ανθρώπων με τη ροή των δεδομένων.

Για παράδειγμα, κάποιος περιμένει σε μια στάση λεωφορείου και για να μάθει πότε θα έρθει το επόμενο λεωφορείο, το μόνο που έχει να κάνει είναι να στρέψει το κινητό του προς την στάση. Το κινητό του εμφανίζει τις ώρες και τα δρομολόγια που συνδέονται με την συγκεκριμένη στάση. Αντίστοιχα, αν στρέψει το κινητό προς το μέγαρο μουσικής της πόλης θα του εμφανίσει το πρόγραμμα των παραστάσεων για τις επόμενες εβδομάδες, ενώ ένα σιντριβάνι του δείχνει πότε χτίστηκε και από ποιον και ένα σούπερ μάρκετ τις προσφορές που είναι διαθέσιμες εκείνη τη στιγμή.

Οι πολίτες μπορούν να χρησιμοποιήσουν την εφαρμογή για να αναφέρουν προβλήματα που συναντούν στην πόλη, όπως για παράδειγμα, τρύπες στους δρόμους. Απλά, μέσω της εφαρμογής, βγάζουν μια φωτογραφία την τρύπα, την στέλνουν στο δημαρχείο, μαζί με τα δεδομένα του GPS, κι από εκεί το αντίστοιχο τμήμα αναλαμβάνει την επιδιόρθωση του προβλήματος.

Το επόμενο βήμα για τον δήμαρχο είναι να κάνει διαθέσιμα στο κοινό μέσω της εφαρμογής στοιχεία, όπως στατιστικά δεδομένα, δημογραφικές αλλαγές και τιμές ακινήτων, ενώ ετοιμάζεται η εφαρμογή «Ideas for All», ένα facebook αποκλειστικά για τους κατοίκους του Σανταντέρ, που συνδέσει την πόλη με τους κατοίκους της.

Ο Μουνιόζ, τέλος, δήλωσε στο Spiegel περήφανος για το γεγονός ότι οι κάτοικοι της πόλης έχουν αποδεχτεί αυτή την τεχνολογική αλλαγή αδιαμαρτύρητα, παρά τους φόβους για το αντίθετο , σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Η πίστη των ανθρώπων στην τεχνολογία μεγαλώνει».
 
Επιμέλεια άρθρου: Νίκος Τριγάζης 

Πηγή: Spiegel

Αναστήλωση του Φάρου 8022 Γαυρίου Άνδρο

Μια ιδιαίτερα ευχάριστη έκπληξη… και συνάμα μια σημαντική πρωτοβουλία.

Η περίπτωση του φάρου με απασχολεί χρόνια. Αποτελεί αγαπημένο προορισμό, σημαντικό τοπόσημο για την περιοχή του Γαυρίου αλλά και γενικότερα για το νησί. Το κτίσμα που στέκεται στην ‘πόρτα’ της Άνδρου, εγκαταλελειμμένο και ερειπωμένο εδώ και πολλά χρόνια χρησιμοποιείται ως στάβλος και δεν κατάφερε να γλιτώσει ούτε από το πρόβλημα των σκουπιδιών. Αν προσπαθήσει κανείς να επισκεφτεί τον φάρο σήμερα θα βρεθεί αντιμέτωπος με κάτι λόφους από σκουπίδια και χώματα μέχρι να καταφέρει να προσεγγίσει το κατεστραμμένο μονοπάτι που οδηγεί στην κορυφή του λόφου.

Η απαξίωση αυτή επιτέλους λαμβάνει τέλος!

Το καλοκαίρι του’12 ο κ.Βασίλης Μπαρτζώκας μαζί με φίλους επισκέπτονται την περιοχή και λαμβάνουν την πρωτοβουλία για την αναστήλωση του φάρου. Σύντομα συγκροτείται ομάδα εργασίας αποτελούμενη κυρίως από τελειόφοιτους της Αρχιτεκτονικής του Ε.Μ.Π. οι οποίοι προχωρούν στις απαραίτητες ενέργειες (επικοινωνία με αρμόδιες υπηρεσίες, αποτύπωση του κτιρίου, εκπόνηση προμελέτης, κλπ). Να σημειωθεί πως η ομάδα προσφέρει εθελοντικό έργο ανεξάρτητα από τις τοπικές αρχές συνεισφέροντας εν τέλει κοινωφελώς.

Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα για την αναστήλωση του φάρου 8022.

Οι αθηναϊκοί «ουρανοξύστες» της «στέγης των εκπαιδευτικών»

Με αφορμή το άρθρο του Χάρη φαν Φερσεντααλ στην εφημερίδα Καθημερινή, είναι ευκαιρία να δούμε ένα απ'τα λίγα ίσως υλοποιημένα παραδείγματα κατοικιών στην Ελλάδα, βασισμένο στις αρχές της μοντέρνας αρχιτεκτονικής και πολεοδομίας. Παραθέτουμε παρακάτω το άρθρο: 

"Εκεί ψηλά, στο Νέο Ψυχικό...

Οι αθηναϊκοί «ουρανοξύστες» της «στέγης των εκπαιδευτικών»

Του Χαρη φαν Φερσεντααλ

Ο κύριος Λεωνίδας δεν έψαξε για το διαμέρισμά του. Tο αντίθετο μάλλον. Hταν ακόμα μαθηματικός στο Λύκειο των Αγίων Αναργύρων όταν ένα πρωινό στις αρχές του ’70 βρήκε στο γραφείο του μια εγκύκλιο από το συνεταιρισμό των εκπαιδευτικών. Λίγα χρόνια αργότερα θα ανηφόριζε στο Νέο Ψυχικό με τη γυναίκα του, τα τρία παιδιά τους και ένα δάνειο απ’ το Tαχυδρομικό Tαμιευτήριο.

Σήμερα, η «στέγη των εκπαιδευτικών» αποτελεί ενδιαφέρουσα παραφωνία στην αφιλόδοξη, χαμηλής κλίμακας αρχιτεκτονική της περιζήτητης αθηναϊκής suburbia. Δύσκολα θα την έλεγες όμορφη αλλά, ακόμα και έτσι, τα 56 μέτρα των 15 ορόφων του μεγαλύτερου πύργου, με την απρόσκοπτη θέα μέχρι τη θάλασσα, αρκούν για να προκαλέσουν παροξυσμό στους παραπονεμένους εδώ λάτρεις των high-rise κτιρίων – ή, τουλάχιστον, να αγγίξουν όσους συγκινούνται από τις αξίες που μπορεί να κουβαλάει μια ογκώδης κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα. Αν κάθε σπίτι όντως μιλάει για κάποιο συγκεκριμένο τύπο ζωής, αυτές εδώ οι μοντέρνες πολυκατοικίες χρησιμοποιούν ένα ασυνήθιστο για τα ελληνικά δεδομένα λεξιλόγιο.

Eνα διακοσμητικό μοτίβο από ροζ, σομόν και καφέ πλάκες –που μάλλον αποτυγχάνουν να μεταδώσουν μια πιο παιχνιδιάρικη διάθεση– καθώς και μια σειρά γκρίζοι δακτύλιοι από τη βάση μέχρι την επίπεδη στέγη τονίζουν τον οριζόντιο άξονα του πύργου. Μοιάζει σχεδόν σαν να ντρέπεται για το ύψος του. Τουλάχιστον, σε αντίθεση με τα ξαδέρφια του στη Δύση, μπορεί να περηφανεύεται για τις πιο γενναιόδωρες βεράντες του.

Καθισμένος σε μια μπεζ πολυθρόνα, ο κύριος Λεωνίδας, για χρόνια διαχειριστής του μπλοκ Γ’, διηγείται την ιστορία της «στέγης». Ανατρέχει στα τέλη του ‘60 όταν ένας φιλόλογος της Λεοντείου με το όνομα Νικόλαος Σταματόπουλος ταξίδεψε στην Ιταλία. «Εντυπωσιασμένος από τα εκεί συγκροτήματα εργατικών κατοικιών έβαλε μπρος μαζί με ομάδα συναδέλφων την ιδέα κατασκευής ενός αντίστοιχου συγκροτήματος στην Αθήνα», θυμάται. Aγνωστο παραμένει αν ο Σταματόπουλος εμπνεύστηκε από το ιδεώδες μιας μοντέρνας εκπαιδευτικής ουτοπίας.
Σχεδιασμένο από τους αρχιτέκτονες Σταύρο και Aγγελο Ι. Βασιλείου στο πλαίσιο του χουντικού αναπτυξιακού νόμου «Α.Ν. 395/68 Περί του Yψους των Οικοδομών και της Ελευθέρας Δομήσεως», που προέβλεπε ψηλά κτίρια 12-28 κατοικήσιμων ορόφων, το συγκρότημα ολοκληρώθηκε σε πείσμα πολλών εργολαβικών δυσκολιών και μιας χρεοκοπίας. Τα αρχικά σχέδια περιελάμβαναν σειρά καταστημάτων στο ισόγειο καθώς και roof garden, αλλά εγκαταλείφθηκαν.


«Σήμα κατατεθέν»

Μαζί με τους «δίδυμους πύργους» στο βορινό μέτωπο, αποτελεί μέχρι και σήμερα ορόσημο της περιοχής και αναγνωρίσιμο σημάδι για τους οδηγούς στη μονοκόμματη Μεσογείων. Με τα χρόνια ο «εκπαιδευτικός» χαρακτήρας της «στέγης» αλλοιώθηκε. «Οι δάσκαλοι λιγόστεψαν. Μπήκαν σύζυγοι, κουμπάροι, παιδιά», λέει ο κύριος Λεωνίδας. Διατηρεί όμως μέχρι σήμερα την τριμελή διαχειριστική επιτροπή, το συμβούλιο εποπτείας και τοn θυρωρό.

Ο σεισμός του ‘81 προκάλεσε ρωγμές σε ένα απ’ τα κτίρια, το οποίο στη συνέχεια ενισχύθηκε με την προσθήκη εξωτερικού κελύφους. Οι προσόψεις ανανεώθηκαν προ-Ολυμπιακά χάρη στο χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα ανάπλασης. Εσωτερικά όμως τα σημάδια του χρόνου δεν κρύβονται.

Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, φωτογραφίες από τα έξι εγγόνια του συνταξιούχου πλέον κυρίου Λεωνίδα κρέμονται στον τοίχο του καθιστικού. Δύο απ’ τα τρία παιδιά του, όλοι γιατροί, έχουν σήμερα διαμερίσματα στον 8ο και 10ο όροφο. Ο ίδιος απ’ την αρχή επέλεξε ένα σπίτι πιο κοντά στη γη.

«Δεν αρέσουν σε όλους τα ψηλά διαμερίσματα», λέει χαμογελώντας. «Πολλοί παραπονιούνται πως ζαλίζονται»."

Εδώ προσκυνούν οι Graffiti Artists

Στη γειτονιά Queens, της Ν. Υόρκης, εδώ και μια δεκαετία "γράφουν" οι κορυφαίοι Graffiti Artists τους τοίχους των 200,000 τ.μ. του εργοστασίου που φιλοδοξεί να γίνει το πρώτο παγκόσμιο μουσείο graffiti. 5 Pointz, η ταγκιά αυτού... 

Δε μπορώ, παρά να ξεκινήσω με την ίδια την υπογραφή του συγκεκριμένου μέρους, καθώς η υπογραφή είναι αυτή που προσδίδει το "ήθος", δηλαδή τον χαρακτήρα, του κάθε καλλιτέχνη. Και αυτό συμβαίνει είτε όταν το έργο εκτίθεται σε μια εντοιχισμένη gallery στην οποία καταβάλει κανείς αντίτιμο, είτε όταν το έργο εκτίθεται open air, σε όλους, για όλους, συνέχεια, μέχρι να το καλύψει το επόμενο, σύντομα...

Ο χαρακτήρας αυτού είναι αντιδραστικός και συνάμα οικουμενικός, καθώς το όνομά του, 5 Pointz, προδίδει την διάθεση να ενωθούν σε ενα κοινό σημείο, σε μια ενιαία βάση οι 5 διαφορετικές γειτονιές της ξακουστής, λατρεμένης, μισημένης, μαυρόασπρης, βρώμικης, πολύχρωμης, λαμπερής, κινηματογραφικής, θεατρικής, μουσικής, αδιαμφισβήτητα εμπνευσμένης Ν. Υόρκης. 

Manhattan, Bronx, Brooklyn, Queens, Staten Island οι 5 εν λόγω συνοικίες, τακτοποιημένες κατά πληθυσμό, σύμφωνα με έρευνα (Ιουλίο 2011), της Στατιστικής Υπηρεσίας της Αμερικής.

Με το πέρασμα του πολύτιμου, καθ' όλα, χρόνου τα 5 σημεία της Ν. Υόρκης υπερέβησαν τον τοπικό, ακόμα και τον εθνικό τους χαρακτήρα και απέκτησαν υπερατλαντικές διαστάσεις, φιλοξενώντας διεθνούς φήμης graffiti artists, αθεράπευτα ρομαντικούς ζωγράφους δρόμων που καταφθάνουν εκεί για να αποδώσουν τις τιμές με τις ταγκιές τους. Οι καλλιτέχνες που έχουν περάσει απο το συγκεκριμένο χώρο, αποτελούν ινδάλματα για τους street artists που ονειρεύονται να στιγματίσουν με το aerosol τους την εποχή. Ο τοίχος, άλλωστε, ανέκαθεν είχε την δική του ιστορία.  Το ίδιο και οι δρόμοι.

Στην περίπτωση ενός graffiti έχουμε να κάνουμε με στιγμές στο χρόνο που φεύγουν, αφού όμως έχουν γράψει ό,τι έχουν να γράψουν... Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού, n' est-ce pas? 

Ο ιδρυτής και εμπνευστής του 5 Pointz και βετεράνος των Graffiti Jonathan Cohen, ή "Meres One"  ονόμασε το 5 Pointz "Institute of Higher Burnin'" και επιθυμεί να καταστήσει το τεράστιο αυτό βιομηχανικό οικοδόμημα, που καταλαμβάνει ολόκληρο το τετράγωνο ανάμεσα σε Jackson Avenue και Davis Street, στο πρώτο μουσείο αφιερωμένο στην τέχνη του graffiti!

Η ευαισθησία στις γραμμές ενός έργου, τα συναισθήματα στα πρόσωπα, οι μορφές, τα χρώματα, η σημειολογία σε συνάρτηση με την αδρεναλίνη της παρανομίας, συνθέτουν μια μορφή έκφρασης που γεννιέται και πεθαίνει στο δρόμο.

Η μυρωδιά της μπογιάς, ο τοίχος καμβάς, τα μαγικά χρωματιστά μπουκαλάκια και το high five της υπογραφής φέρνουν την τέχνη σε επίπεδα διαφορετικά, υψηλά αλλά offroad. Χωρίς αυτό να αντικαθιστά τις κλασσικές αξίες, την αυθύπαρκτη αναρχία και ομορφιά της τέχνης, χωρίς να ξεχωρίζει και να χωρίζει, αλλά να...κάποιοι άνθρωποι αρνούνται να δείξουν το πρόσωπο τους, γυρνάνε την πλάτη τους και ψεκάζουν. Συνήθως Νύχτα.

Το παραπάνω αποτελεί αναδημοσίευση άρθρου της Μαρίας Κριτσιλίγκου από την εφημερίδα LIFO.

Κυκλοφορεί η φήμη πως το Σεπτέμβριο του 2013 το εν λόγω κτίριο θα κατεδαφιστεί. Ο ιδιοκτήτης David Wolkoff προσπαθεί να πάρει άδεια για να κτίσει δυο τεράστια συγκροτήματα κατοικιών. Έχει βέβαια πει ότι θα επιτρέψει στους καλλιτέχνες να βάφουν κάποιους συγκεκριμένους τοίχους καθώς και να διατηρούν κάποια δικά τους studios.

Για περισσότερα graffiti από το 5 Pointz πατήστε εδώ.

Philips Pavilion: μια ιδιοφυής σύλληψη κι η αρχή μιας νέας εποχής - OUGH.gr

Aναδημοσίευση άρθρου απο το site ough.gr:

Οι παραβολικές καμπύλες του Ιάννη Ξενάκη και οι ήχοι από τα αναμμένα κάρβουνα ήταν η αρχή μιας μοναδικής φουτουριστικής κατασκευής που προκαλεί δέος ακόμα και σήμερα.  

Το Philips Pavilion που δημιουργήθηκε για τους πέντε μήνες του World Fair στις Βρυξέλες του 1958 -και σήμερα θα μπορούσε να ονομαστεί multimedia event- ήταν ένα διεπιστημονικό όργιο διαφόρων τεχνών που παραμένει διαχρονικά πρωτοποριακό. Κάτι σαν πρόδρομος των multiplex. Η φουτουριστική κατασκευή του σπουδαίου Ελβετού αρχιτέκτονα Le Corbusier- από δύο κρεμαστές, γλυπτές φιγούρες από ατσάλι και μπετόν, με καμπύλες βασισμένες στις παραβολικές καμπύλες που ο Ξενάκης είχε ανακαλύψει στα μαθηματικά, και τις οποίες χρησιμοποίησε για να «κατασκευάσει» τα πρώιμα έργα του όπως το Metastasis-, συμπληρωνόταν από προβολές εικόνων και τελευταίας τεχνολογίας (για το τέλος των ’50s) ηχητικές εγκαταστάσεις, που έπαιζαν δύο συνθέσεις ηλεκτροακουστικής μουσικής, συνολικής διάρκειας δέκα λεπτών: το Poème électronique του Edgar Varèse και το Concrete P.H. του Ξενάκη.  Το δίλεπτο κομμάτι του Ξενάκη από ήχους από αναμένα κάρβουνα συνόδευε τους επισκέπτες για όση ώρα χρειαζόταν για να μπουν στην αίθουσα, ενώ το δεκάλεπτο «ηλεκτρονικό ποίημα» του Varèse ακουγόταν μέσα στην αίθουσα. Συνολικά υπήρχαν 350 ηχεία συνδεμένα σε 20 ενισχυτές, κάτι εξωπραγματικό για τα δεδομένα της εποχής. Αν το συνδυάσεις με την «διαστημική» κατασκευή και τις συνεχώς εναλασσόμενες εικόνες από κρανία, βομβαρδιστικά αεροπλάνα, γλυπτά των νησιών του Πάσχα και σκηνές από ταινίες του Σαρλό που προβάλλονταν μέσα στην εγκατάσταση, μπορείς να δικαιολογήσεις πλήρως τις αντιδράσεις του κοινού –περισσότερα από 20 χιλιάδες άτομα την ημέρα!- που κυμαίνονταν από το απόλυτο δέος και τον άγριο ενθουσιασμό, μέχρι τον καθαρό τρόμο.

Η κατασκευή ήταν φταγμένη με τέτοιον τρόπο, ώστε ένας καμπυλωτός κυλινδρικός διάδρομος σε οδηγούσε το εσωτερικό της, το οποίο  θύμιζε το στομάχι της αγελάδας. Ομάδες 500 ατόμων έμπαιναν ανά δεκάλεπτα στον χώρο, περνώντας από τον διάδρομο, κι έπειτα έμπαιναν στον κύριο χώρο και παρέμεναν για οχτώ λεπτά σε μια αίθυσα που βυθιζόταν στο απόλυτο σκοτάδι. Στη συνέχεια βομβαρδίζονταν από πολυκάναλους στερεοφωνικούς ήχους, στατικές και κινούμενες εικόνες, πολύχρωμα φώτα, ακτίνες φωτός, τον ήλιο το φεγγάρι και τα αστέρια που εμφανίζονταν στο ταβάνι.  Στο τέλος του δεκάλεπτου έβγαιναν σαστισμένοι και «χωνεμένοι» από άλλη έξοδο, ενώ το επόμενο γκρουπ ετοιμαζόταν να μπει στο διάδρομο. 

 Ο Ξενάκης ήταν ήδη 11 χρόνια συνεργάτης του Le Corbusier [από το 1947 που έφυγε απ’ την Ελλάδα και μετακόμισε στο Παρίσι δούλευε στην εταιρία του] και είχε κατά πολύ συνεισφέρει και στο αρχιτεκτονικό μέρος της κατασκευής, αλλά ο Corbusier πήρε όλη τη δόξα για το Pavilion. Αυτός ήταν κι ο λόγος που ο Ξενάκης εγκατέλειψε την εταιρία του και δεν κοίταξε ποτέ πίσω.
Κι αυτό που έχασε η αρχιτεκτονική το κέρδισε η μουσική. 

Παρόλη την μοναδικότητά του, το έργο καταστράφηκε μετά το τέλος της έκθεσης

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ:
Philips Pavilion: μια ιδιοφυής σύλληψη κι η αρχή μιας νέας εποχής - OUGH.gr

Τι είναι το Futuro?

To Futuro σχεδιάστηκε το 1968 από τον Φινλανδό αρχιτέκτονα Matti Suuronen. Ήταν ένα απ'τα πρώτα πλαστικά, φορητά σπίτια με σκοπό να μπορεί να μεταφερθεί παντού ως εξοχική κατοικία και κυρίως σαν καταφύγιο για σκι, καθώς τα υλικά του, fiberglass και πλαστικό ενισχυμένο με πολυεστέρα, μπορούσαν να ζεσταθούν εύκολα και να συνδεθούν άμεσα ακόμα και σε απότομο έδαφος. Για την ακρίβεια άντεχε σε θερμοκρασίες από -20 μέχρι 60 βαθμούς Κελσίου και μπορούσε να μεταφερθεί έτοιμο με αεροπλάνο ή ελικόπτερο ή να συναρμολογηθεί επιτόπου μέσα σε 2 μέρες.


To σχήμα του και η μορφή του θυμίζουν ιπτάμενο δίσκο/ UFO, άμεσα συνδεδεμένο με τις φαντασιώσεις της περιόδου περί διαστήματος. Είχε 4 μέτρα ύψος και 8 μέτρα διάμετρο. Περιελάμβανε έξι καθίσματα/ ανάκλιντρα γύρω από το κεντρικό τζάκι, μια μικρή κουζίνα, ένα μπάνιο και ένα υπνοδωμάτιο.

 Όντας όμως εκκεντρικό και ακριβό αντικείμενο για να βγει σε μαζική παραγωγή, ξεχάστηκε εντελώς μετά το 1973, όταν η πετρελαϊκή κρίση τριπλασίασε τις τιμές του πλαστικού.

Στην έκθεση Futuro 2012, που πραγματοποιείται αυτή την περίοδο στο Weegee Exhibition Centre στο Espoo της Φινλανδίας, παρουσιάζεται το πρώτο Futuro, που κατασκευάστηκε ποτέ. Συνεχίζεται έτσι η προβολή αυτής της ρετρό φουτουριστικής αισθητικής της δεκαετίας του '60.

Φωτογραφίες: Γιώργος Παπαματθαιάκης



Για εκτενέστερες πληροφορίες μπορείτε να δείτε και τη διάλεξη της Anna-Maija Kuitunen σχετικά με το πρώτο Futuro 001.


Ποιος θα φανταζόταν όμως, πως το Futuro έχει και μακρινό συγγενή το ελληνικό ουφάκι ή "τουριστικό οικίσκο" του αρχιτέκτονα Νικόλα Ξάστερου;

Αντιγράφουμε από την εκτενή ανάρτηση του περιοδικού ough με τίτλο The future was round:

 "Ο Ξάστερος σπούδασε αρχιτεκτονική στην Ecole des Beaux Arts στο Παρίσι του ’50, και τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 σχεδίασε μια σειρά από προκατασκευασμένες κατοικίες από ένα νέο –τότε- υλικό, που χρησιμοποιούσαν για την κατασκευή ελαφρών σκαφών, το fiberglass (ενισχυμένη χημική ρητίνη). Μέσα σε μια οραματιστική προοπτική, τα πανάλαφρα αυτά σπίτια μπορούσαν να στήνονται, συναρμολογούμενα πολύ εύκολα, οπουδήποτε στην εξοχή, δίνοντας υπόσταση στο «όνειρο των διακοπών» -μυθολογία της εποχής. Ο αριθμός των «τουριστικών οικίσκων» που σχεδίασε δεν είναι γνωστός, συνολικά όμως πρέπει να κατασκεύασε το πολύ δέκα, κι αυτά ως δείγματα, μιας και τελικά δεν έγινε ποτέ μαζική παραγωγή. 

Το «ουφάκι» το οποίο είχε εντοπίσει η ομάδα errands στο Λουτράκι και αποσυναρμολογήθηκε από την αρχική του θέση για να μεταφερθεί στο Φλοίσβο όπου γινόταν η 2η Μπιενάλε της Αθήνας, Heaven [ήταν μέρος του ενός από τα δύο έργα «τραγικών ουτοπιών αυτονομίας του 70», με τα οποία συμμετείχαν στην έκθεση Live], ήταν ένα από τα 5 που είχαν διασωθεί συνολικά. Το συγκεκριμένο φουτουριστικό σπιτάκι που είχε στηθεί ως εκθεσιακό δείγμα σε ένα μικρό παραλιακό οικόπεδο στο Λουτράκι είναι μάλλον η δεύτερη παραλλαγή στη σειρά των οικίσκων με μορφή ιπτάμενου δίσκου, που έχουν και βεράντα. Η κατασκευή κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας της Ακαδημίας Αθηνών τον Σεπτέμβριο του 1969 στο όνομα της «Ανώνυμης Βιομηχανικής εταιρείας Μεταλλικών κατασκευών ΑΛΤΑ» με την οποία συνεργαζόταν, και ύστερα το Μάιο του 1973 στο όνομα του. Οι παραλλαγές εκτείνονται από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 μέχρι τα μέσα του’70. Ο Ξάστερος, έχοντας οργανώσει ένα εργοστάσιο παραγωγής των φουτουριστικών κατοικιών στην Κομοτηνή και έχοντας λάβει πολλές προτάσεις από ενδιαφερόμενους αγοραστές, ετοίμασε τα εγκαίνια της πρώτης έκθεσης το 1977. Ατυχώς, συνέπεσε με την αλλαγή του νομοσχεδίου για την εκτός σχεδίου δόμηση (κατά μαρτυρίες, το ίδιο κιόλας πρωινό), αλλάζοντας το ελάχιστο οικόπεδο για τοποθέτηση λυόμενου σπιτιού, από 250τμ σε 4 στρέμματα! Με αυτόν τον τρόπο καταργούνταν το όνειρο να τοποθετηθεί ένα μικρό, οικονομικό και εύχρηστο κέλυφος διακοπών σε ένα μικρό οικόπεδο."

Και σχετικό άρθρο στο Greekarchitects

Πηγές: Wikipedia, Futurohouse, Futurohouse photos

Bauhaus: Art as Life

Mε αφορμή την έκθεση Bauhaus: Art as Life στο Barbican Center στο Λονδίνο, ένα άρθρο του Οbserver μιλάει για το κίνημα, τις αντιδράσεις που βρήκε και πως ένα τόσο σύντομο κίνημα απέκτησε τόσο μεγάλη παγκόσμια απήχηση.

Διαβάστε το στα ελληνικά από την Καθημερινή και δείτε φωτογραφίες από το πρόσφατα ανακαινισμένο εσωτερικό του κτιρίου, που δείχνει πως "είχε επίσης μια λεπταίσθητη χρωματική γκάμα, που έρχεται σε αντίθεση με την πεποίθηση ότι το Μπαουχάους ενδιαφερόταν μόνο για το μαύρο, το λευκό και το γκρίζο."

New Hotel

από άρθρο της Καθημερινής:

"Αποκαλύφθηκε τον περασμένο Ιούλιο και όσοι περνούν από την οδό Φιλελλήνων εποχούμενοι προλαβαίνουν να δουν την λέξη New, με τα τεράστια ξύλινα γράμματα, που φαντάζει ακριβώς στη συμβολή της Φιλελλήνων με τη Ναυάρχου Νικοδήμου. Μια ανάσα από την Πλάξα, από το Σύνταγμα και το Ζάππειο, το πρώην Olympic Palace, σχεδιασμένο από τον Ιάσονα Ρίζο, κράτησε την εξωτερική του όψη και αναδημιουργήθηκε στο εσωτερικό του. Όσοι όμως επιλέγουν να περπατήσουν στις παρυφές της Πλάκας είναι σίγουρο ότι θα σταθούν, με έκπληξη και θαυμασμό, και θα κρυφοκοιτάζουν στο εσωτερικό αυτού του ανακαινισμένου αθηναϊκού ξενοδοχείου. Η διακόσμηση που επέλεξαν οι Βραζιλιάνοι designers, Φερνάντο και Ουμπέρτο Κομπάνα -σε συνεργασία με τον Γιώργο Τζιρτζιλάκη, με 20 νέους αρχιτέκτονες από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με το αρχιτεκτονικό γραφείο 3SK Στυλιανίδης και με τον συλλέκτη έργων τέχνης Δάκη Ιωάννου- είναι εντυπωσιακή. Η ιδέα τους ήταν απλή, όσο και εντυπωσιακή, αφού δεν έκαναν τίποτα άλλο από το να επαναχρησιμοποιήσουν όλα τα στοιχεία της παλιάς διακόσμησης και επίπλωσης του ξενοδοχείου και να δώσουν πραγματικά έργα τέχνης, από αντικείμενα που πολύ εύκολα θα μπορούσαν να είχαν πάει στα σκουπίδια."

δείτε ακόμη 2 πολύ ενδιαφέροντα .pdf για το ξενοδοχείο εδώ και εδώ όπως επίσης και το site των βραζιλιάνων designers που ανέλαβαν την διακόσμηση

re-THINK Athens

Ευρωπαϊκός Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός

Το Ίδρυμα Ωνάση χρηματοδοτεί και διοργανώνει Ευρωπαϊκό αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για την ανασυγκρότηση του κέντρου της Αθήνας με άξονα την Πανεπιστημίου. Το έργο «Re-think-Athens» αποτελεί μια πολύπλευρη παρέμβαση που εκτείνεται από τη λεωφόρο Αμαλίας έως την οδό Πατησίων, έχει ως άξονα την οδό Πανεπιστημίου και κορυφώνεται σε μια νέα πλατεία Ομονοίας. Με στόχο τη βιώσιμη κινητικότητα, το έργο περιλαμβάνει την προέκταση του τραμ, επιτρέπει την παρόδια εξυπηρέτηση με Ι.Χ. και Μέσα Μαζικής Μεταφοράς ενώ το κέντρο της πόλης γίνεται εξαιρετικά φιλικό στον πεζό και στο ποδήλατο.

Περισσότερα εδώ

Η Αυλή των Θαυμάτων

Ενα οικοδομικό τετράγωνο με 17 κτίσματα, μια γειτονιά του 19ου αιώνα, θα στεγάσει το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης

Όπως διαβάζουμε στο άρθρο του Δημ. Ρηγόπουλου:

"Είναι ο πιο μυστικός θησαυρός της Αθήνας. Ουσιαστικά αθέατος από τους χιλιάδες Αθηναίους και τουρίστες που διασχίζουν ανυποψίαστοι τους πολυσύχναστους δρόμους της Πλάκας και του Μοναστηρακίου, δέχεται εδώ και λίγες ημέρες τη φροντίδα συνεργείων καθαρισμού που θα προετοιμάσουν το έδαφος για το έργο της αποκατάστασης και ανάδειξής του. Ο λόγος για τα 17 κτίσματα της λεγόμενης «Αυλής των Θαυμάτων» που καταλαμβάνει ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο, δύο βήματα από τον σταθμό του ηλεκτρικού στο Μοναστηράκι. Εκεί θα στεγαστεί το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης. Περισσότερο από τη σύσταση ενός ιστορικού μουσείου με πλούσιες συλλογές πρόκειται για την ανασύσταση τμήματος της αθηναϊκής πολεοδομικής, αρχιτεκτονικής και οικονομικής ιστορίας του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα. Παρά την εγκατάλειψη, παρά τις δυσκολίες και τις αναπόφευκτες καθυστερήσεις, έχουμε τη μοναδική τύχη να μας κληρονομείται σχεδόν αναλλοίωτη μια χαρακτηριστική γειτονιά της Αθήνας του 19ου αιώνα με συγκεκριμένα φυσικά όρια, κοινωνική και πολιτισμική ομοιογένεια. Στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης πιστεύουν ότι καθώς η Αθήνα, παρά τη μακρότατη ιστορία της, παρουσιάζει επώδυνα για την έρευνα κενά ως προς το νεώτερο πολεοδομικό και αρχιτεκτονικό της παρελθόν, η διατήρηση του συγκεκριμένου χώρου θα αποτελέσει μοναδικό τεκμήριο αστικής μνήμης, μελέτης και ιστορικότητας. Το έργο ανάπλασης εξελίσσεται σε δύο φάσεις: μέχρι τον Ιούνιο ο καθαρισμός, οι αποχωματώσεις και στη δεύτερη φάση η αποκατάσταση των κτιρίων.

Τμήμα της Αυλής των Θαυμάτων με τον τοξωτό πυλώνα εισόδου της οικίας Λογοθέτη και το πηγάδι στο κέντρο, μετά από επιχείρηση πρόχειρου καθαρισμού

.... Με τη στέγαση του ΜΕΛΤ στην περιοχή αξιοποιείται και αποδίδεται στο κοινό μια από τις σημαντικότερες σωζόμενες γειτονιές της παλιάς Αθήνας. Η ανάπλαση της θα δίνει την αίσθηση ζωντανής γειτονιάς, ανοιχτής και εκτός των ωρών λειτουργίας του μουσείου. Έτσι, παρά τους αρχικούς ενδοιασμούς, χωροθετούνται χρήσεις (καφέ - εστιατόριο, χώροι εκδηλώσεων) που θα επιτρέπουν τη λειτουργία της «Αυλής» καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου. Ο στόχος είναι ακριβώς αυτός: η άμεση και ομαλή ένταξή της στη σύγχρονη πόλη, έτσι ώστε η επαφή του επισκέπτη ή του τουρίστα να μην εξαντλείται στην εμπειρία της επίσκεψης σε ένα μουσείο αλλά να πηγαίνει σε μεγαλύτερο βάθος, να εξελίσσεται σε βίωμα του χώρου και της διαχρονικής συνέχειας της περιοχής από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα"

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο site της Καθημερινής.

Το Μανιφέστο του Φουτουρισμού

Στις 20 Φεβρουαρίου του 1909, δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Figaro» το «Μανιφέστο του Φουτουρισμού» από τον Φίλιππο Τομάσο Μαρινέτι. Βασική του αρχή είναι πως πρέπει να αφήσουμε το ρομαντισμό, τις παλιές μορφές και σχήματα, την παράδοση, την ηθική και την αρχαιολογία, τα μουσεία κλπ., και να υμνήσουμε τη δύναμη, την ταχύτητα, τον πόλεμο –που θεωρείται υγεία του κόσμου-, την πολυτέλεια, τις μηχανές.

Ακολουθεί το Μανιφέστο...

Nέα Εθνική Πινακοθήκη

Εργοτάξια τέχνης στην Αθήνα της κρίσης
Τα σχέδια για τη νέα Εθνική Πινακοθήκη και το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Φιξ
Άρθρο στο ΒΗΜΑ της Κυριακής 12/2/2012

LINK

TIME MACHINE

... «Τα δημόσια - διοικητικά κτήρια ανήκουν στην 'αρχειοθήκη' των πόλεων, εκφράζοντας την εποχή τους, την κοινωνία, τους θεσμούς. Μια διατύπωση που εύκολα διαψεύδεται καθώς είναι πολλές οι περιπτώσεις νοηματικά φορτισμένων κτηρίων που αλλάζουν χρήσεις. Πολλά πάλαι ποτέ κέντρα μοναρχικής εξουσίας (παλάτια αυτοκρατόρων), έχουν γίνει μουσεία από άλλες κοινωνίες που δεν τα κατεδάφισαν, τα αναγνώρισαν διαφορετικά καθιστώντας τα πάλι κέντρα - φορείς κυρίαρχης κουλτούρας. Κι εδώ γεννιούνται κάποια ερωτήματα: η αλλαγή της χρήσης αλλάζει το συμβολικό νόημα του κτηρίου; Το κάθε κτήριο εκφράζει τη λειτουργία του; Βιώνονται ως χώροι αυτοί καθ'αυτοί; » ... *

«Το παρόν συναντά το παρελθόν μέσα από το φακό του Sergey Larenkov. Χρησιμοποιώντας Photoshop συνενώνει παλιές φωτογραφίες από την περίοδο του B’ παγκοσμίου πολέμου με σύγχρονες φωτογραφίες του ίδιου ακριβώς σημείου σε διάφορες τοποθεσίες της Ευρώπης. Τo έργο του Larenkov...ανανεώνεται συνεχώς στο online ημερολόγιο που διατηρεί. Στις φωτογραφίες που έχει αναρτήσει έως τώρα διακρίνονται σημεία από το Βερολίνο, την Πράγα, την Βιέννη, την Αγία Πετρούπολη και άλλες Ευρωπαϊκές πόλεις.